Onafhankelijk
Hoewel de soap rond de Septemberverklaring van de Vlaamse regering de voorbije week echt wel de moeite deed om alle politieke media-aandacht op te eisen, zal het u niet ontgaan zijn dat ‘onafhankelijkheid’ deze week zeker ook een issue was. En dan heb ik het niet over hoe de Premier bij de voorstelling van een Wetstraatboek ener journalist alle moeite deed om de Vlaamse onafhankelijkheid van onder het stof te halen om de aandacht af te leiden van zijn begrotingsperikelen. Neen, ik wil het vandaag even hebben over Onafhankelijken in de Politiek en wat dat dan juist betekent, onafhankelijk in een parlement of een andere verkozen vergadering te zetelen. Ik neem u mee op een rondrit.
We beginnen in Westerlo. Daar woont een lid van de bestendige deputatie van deze mooie provincie die beslist onafhankelijk van geest te noemen is. Zij lanceerde zichzelf al enige tijd geleden, weg uit de koekenstad, in een vrije orbit rond haar eigen partij. Maar nu die partij haar blijkbaar de wacht heeft aangezegd en haar wil dumpen, schijnt ze terug te deinzen voor de volledige independentie.
Over naar de aangename fusiegemeente Merelbeke-Melle dan. De burgemeester aldaar verklaarde recent voortaan als onafhankelijke te gaan zetelen (‘ik wilde mijn vrijheid terug’), naast een afgevaardigde uit Diest aan de Demer (van gelijke -maar bij nader inzien ’toch niet hélémààl’- obediëntie), waardoor het aantal onafhankelijken in de Vlaamse assemblée zowaar meteen verdubbelde en nu 2 onafhankelijken tegen 122 afhankelijken telt. Een gedurfde trend?
Dit brengt me naar Laken, in een iets verder verleden. Daar had ik zelf het genoegen de jarenlange onafhankelijkheidsdrang van een flamboyante verkozene aan den lijve te mogen ondervinden. Wat ook culmineerde in een voorspelbare exit en vervolgens in wat ik voorzichtig een ‘politiek avontuur’ zou noemen… Leerrijk en vermoeiend.
Wat al deze vrije elektronen gemeen hebben is dat zij op de een of andere manier systematisch het onderspit dolven in hun eigen partij. Dat kan. Dit behoort namelijk tot de essentie van de democratie en zit op het snijpunt van vrije meningsuiting en groepsdynamiek. Daarmee bedoel ik dat men in eigen rangen en ook daarbuiten alles moet kunnen zeggen wat niet strijdig is met het strafrecht. Maar tegelijk kan een groep, een partij dus, enkel succesvol zijn als zij intern voldoende cohesie heeft en die bijgevolg ook extern uitstraalt. Ziet u het probleem? Ook gekend in zijn meer oplossingsgerichte verschijning: alleen ga je sneller, samen geraak je verder. Zelf heb ik vaak genoeg tot de minderheid behoord in mijn eigen partij(en, zowel de Volksunie als de Vlaamse Liberalen). Maar meestal zat ik wel in de meerderheid van mijn politieke vereniging of kon ik me minstens vinden in de richting die de partij globaal uitging. Want vergis u niet, geen enkele politicus is de hele tijd voor 100% akkoord met en binnen zijn eigen partij. Een gemiddelde van 85% over de jaren heen is ruim voldoende én werkbaar. Voor iedereen. Wanneer je lid wil worden (niemand heeft je daartoe verplicht, he…) van een partij betekent de aanschaf van een partijkaart ook de toetreding tot een sociaal contract om je in te zetten, zowel voor jezelf àls voor het groter geheel. Punt.
Eindigen doen we dus in de fijne kustgemeente Middelkerke. Daar woont de onafhankelijke die het tot dusver het verst geschopt heeft. Nee, nee, Middelkerke behoort nog steeds tot het Vlaams Gewest en de Belgische staat, dat had u dus verkeerd begrepen. Ik doel op zijn drieletterlijst die de kiesdrempel haalde (een krachttoer) maar tegelijk een strovuur bleek te zijn. Sommigen spreken over een veenbrand, maar bij mijn weten komen die niet in de duinen voor. Hij slaagde erin om zich als onafhankelijke (?) meteen ook als lijsttrekker van een grote partij te posteren. Dat zegt evenveel over betrokkene als over die partij natuurlijk.
Politiek is en blijft een ploegsport. Wie alles wil nemen en niks wil geven, zal nooit ploegmaats vinden en misschien zelfs geen tegenstanders. Een voetbalelftal telt een doelman + verdediging, een middenveld en aanvallers. Wie op zijn eentje wil scoren, kan misschien een tijdje een curiosum zijn maar zal nooit een competitie winnen.
Sven Gatz